Σχόλια για τις εκδηλώσεις υπογραφής των εμβληματικών έργων της Θεσσαλίας (Φάνης Γέμτος)*
Συνεχίζοντας από το προηγούμενο.
Ο κ. υπουργός δεν είδε τα έργα που προτείνονται από το ΣΔΛΑΠ για ταμιευτήρες ;
Ούτε του Ενιπέα, ούτε του Μουζακίου, ούτε της Πύλης, ούτε του Νεοχωρίτη, ούτε του Αγιονερίου κ.λπ .;
Ούτε διάβασε την ανάγκη μεταφοράς νερού από τον Θεσσαλικό Αχελώο ;
Ούτε διάβασε την περιγραφή των βημάτων που πρέπει να ακολουθήσει η κυβέρνηση για να προχωρήσει το έργο χωρίς τα προβλήματα με τις προσφυγές στο ΣτΕ ; Τίποτε από αυτά δε μελέτησε ;
Ούτε κάποιος συνεργάτης του ούτε κάποιο στέλεχος του ΥΠΑΑΤ στην Αθήνα ;
Μάλλον από την Αθήνα είναι δύσκολο να συλλάβεις τα προβλήματα της διαχείρισης του νερού στη χώρα. Απ’ ό,τι κατάλαβα η «σωστή διαχείριση και επάρκεια του αρδευτικού νερού» είναι λίγα έργα διαχείρισης της μεταφοράς και διανομής. Καταλαβαίνω ότι αυτά (μαζί με την εφαρμογή στο χωράφι) είναι αρμοδιότητας του ΥΠΑΑΤ.
Τα φράγματα που θα βελτίωναν την προσφορά νερού έχουν μεταφερθεί σε άλλα Υπουργεία (ΥΠΑΝ, Υποδομών- άλλη εξυπνάδα του συστήματος). Βλέποντάς το στενά το ΥΠΑΑΤ δεν έχει άμεση ευθύνη. Όμως, η παραγωγικότητα της γεωργίας είναι στοιχείο με το οποίο οφείλει να ασχοληθεί το ΥΠΑΑΤ. Και χωρίς νερό η παραγωγικότητα της γεωργίας θα καταρρεύσει. Η αύξηση της προσφοράς νερού που θα καλύψει τις περιόδους ξηρασίας, όπως των δύο τελευταίων ετών, έπρεπε να ενδιαφέρουν άμεσα τον κ. υπουργό και να ασκήσει πίεση προς τα άλλα Υπουργεία και στον κ. πρωθυπουργό.
Να θυμίσει ως Θεσσαλός στον κ. πρωθυπουργό ότι πριν από τις εκλογές του 2019, αλλά και στις δηλώσεις στη ΔΕΘ το 2019 και 2020, υποσχέθηκε τη μεταφορά νερού από τον Αχελώο. Μετά τον «Ιανό» υποσχέθηκε τα φράγματα στον Ενιπέα και στο Μουζάκι και μετά τον «Daniel» το φράγμα στον Ενιπέα, που ενώ φάνηκε να προχωρά, κάπου βάλτωσε στην ελληνική γραφειοκρατία. Ο κ. υπουργός δεν ασχολήθηκε καθόλου με την πλευρά την προσφοράς νερού, που μόνο οι ταμιευτήρες νερού μπορούν να προσφέρουν σε όλη τη χώρα, αποθηκεύοντας το νερό από τις χειμερινές βροχές, που σήμερα χύνεται στη θάλασσα για να υπάρχει το καλοκαίρι για τις ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης. Θα μπορούσε να κάνει μία υπενθύμιση στον κ. πρωθυπουργό άσχετα από κινήσεις και πίσω από τις κλειστές πόρτες.
Στην ομιλία του στους δημοσιογράφους ο κ. υπουργός αναφέρθηκε σε κάποιο στρατηγικό πλαίσιο ενίσχυσης και στήριξης του πρωτογενούς τομέα. Πολύ ενδιαφέρον. Υπάρχει τέτοιο σχέδιο και δεν το ξέρουμε ;
Και ο πρωθυπουργός στη συνέντευξή του στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ αναφέρθηκε σε σχέδιο για μια παραγωγική γεωργία. Πολύ ενδιαφέροντα αυτά, αν έχουν κάποια βάση. Μέχρι στιγμής δεν άκουσα, ούτε είδα κάποιο Σχέδιο Ανάπτυξης Παραγωγικής Γεωργίας της χώρας. Αντίθετα, οι αγρότες έχουν εγκαταλειφθεί χωρίς καμία καθοδήγηση ή συμβουλευτικές υπηρεσίες, που θα τους βοηθούσαν να παράγουν περισσότερα και με χαμηλότερο κόστος.
Αυτές τις ημέρες που γράφω το κείμενο δημοσιεύτηκε (11-8-25, στη φιλόξενη «Ελευθερία») ένα κείμενο του κ. Νάνου, καθηγητή Δενδροκομίας του Π.Θ. Θέμα : Η παραγωγή παραμορφωμένων ροδάκινων. Ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία. Έχει ασχοληθεί το ΥΠΑΑΤ με το θέμα; Βεβαίως. Του ετέθη το θέμα και συζήτησε για αποζημιώσεις στους παραγωγούς.
Η αγροτική πολιτική της χώρας περιορίζεται σε αποζημιώσεις και επιδοτήσεις (νόμιμες ή παράνομες, όπως έγινε επίσημα γνωστό τελευταία και γνωρίζαμε πριν από πολλά χρόνια).
Τι έκανε ο κ. Νάνος, που είναι από τους καθηγητές που έχουν και πρακτική εμπειρία από τη γεωργική πράξη; Βρήκε από τη βιβλιογραφία και συζητήσεις με συναδέλφους του δύο πιθανές αιτίες : ιοί στα δένδρα και ακάρεα που προσβάλλουν τους ανθοφόρους οφθαλμούς τον Μάιο κάθε χρόνο. Πήραν δείγματα από τα δέντρα και σε πρώτη φάση απέκλεισαν την προσβολή από ιούς. Παρατήρησαν, επίσης, ότι στις βιολογικές καλλιέργειες δεν παρουσιάζονταν παραμορφώσεις, καθώς ψέκαζαν τα δένδρα τους με θειοασβέστιο, που καταστρέφει τα ακάρεα τον Μάιο.
Λογικό συμπέρασμα ότι ψεκασμοί με θειοασβέστιο τον Μάιο θα αποτρέψουν τις παραμορφώσεις. Είναι αυτό σίγουρο ; Μπορεί να διαδοθεί στους αγρότες να το εφαρμόσουν ; Προφανώς, όχι.
Τι έπρεπε να γίνει ; Να έχει χρηματοδοτήσει (μόλις πρωτοεμφανίστηκε το πρόβλημα πριν 5-6 χρόνια κατά τον κ. Νάνο) το ΥΠΑΑΤ ή όποιος άλλος ασχολείται με την έρευνα (ΓΓΕΤ) ένα σχετικό πρόγραμμα, να έχουν γίνει δοκιμές στο χωράφι και με τη βεβαιότητα, που θα δώσουν τα αποτελέσματα να προωθηθεί προς τους αγρότες. Την έρευνα μπορούν να την κάνουν τα ΑΕΙ ή τα ερευνητικά κέντρα της χώρας που είναι και ικανά και αξιόπιστα. Τη μεταφορά της πληροφορίας στον αγρότη ποιος θα τη κάνει; Σε αυτό δεν υπάρχει απάντηση. Όπως προανέφερα, οι αγρότες έχουν μείνει αβοήθητοι. Τόσο η κυβέρνηση (και το πολιτικό σύστημα γενικότερα) έχουν περιοριστεί στις αποζημιώσεις, κάτι που φαίνεται να βολεύει και τους αγρότες. Όλους τους βολεύουν οι βραχυχρόνιες λύσεις, γιατί δεν υπάρχει κανένα σχέδιο ανάπτυξης μιας παραγωγικής γεωργίας που θα κρατήσει τους αγρότες στις εστίες τους, αλλά θα εξασφαλίσει και για τη χώρα μια ακμαία γεωργική παραγωγή, που θα συμβάλλει στην αύξηση του ΑΕΠ.
Γενικό συμπέρασμα : Η ηγεσία του ΥΠΑΑΤ φρόντισε να προβάλλει τις υπογραφές των συμβάσεων για τα δύο εμβληματικά έργα της Θεσσαλίας και φαντάζομαι θα ακολουθήσουν ανάλογες τελετές και για τα υπόλοιπα έργα του «Ύδωρ 2.0». Θα ήταν κατά τη γνώμη μου χρήσιμο να αρχίσει μια συζήτηση για το γενικότερο πρόβλημα του πρωτογενούς τομέα.
Πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε καθαρό και φθηνό νερό για τις καλλιέργειες υψηλής αξίας που πρέπει να τα προωθήσουμε, αν θέλουμε να διατηρήσουμε τον αγροτικό πληθυσμό στις εστίες του. Δεν πιστεύω ότι η καλύτερη λύση είναι η συγκέντρωση όλου του πληθυσμού της χώρας στην Αττική ή στη Θεσσαλονίκη. Αντίθετα, με ένα πρόγραμμα αποκέντρωσης και ανάπτυξης των παραγωγικών δραστηριοτήτων στην περιφέρεια, θα έπρεπε να διατηρήσουμε τις ισορροπίες και τους πληθυσμούς σε όλη τη χώρα. Όχι με λόγια και γιορτές και πανηγύρια, αλλά με πραγματικά μέτρα ανάπτυξης της παραγωγικότητας και κατανομής των πόρων σε όλη τη χώρα.
Όσες μελέτες ανατέθηκαν από την κυβέρνηση (Μελέτη Πισσαρίδη, HVA για τη Θεσσαλία) υποδεικνύουν ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα εκτός όλων των άλλων. Καμία ανταπόκριση από την κυβέρνηση. Καμία ανταπόκριση από το πολιτικό σύστημα της χώρας. Σκανδαλολογία χωρίς ουσία. Οι μελέτες είναι για τα συρτάρια των υπουργών και δεν ξέρω αν φτάνουν και στα συρτάρια της αντιπολίτευσης.
*Φάνης Γέμτος, γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, μέλος της Ε.Δ.Υ.ΘΕ.
ΠΗΓΗ : ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
