Οι πλημμύρες πάντοτε θα υπάρχουν. Ας συνηθίσουμε με την ιδέα αυτή και ας επικεντρώσουμε στην αντιμετώπισή τους.

Τα φαινόμενα των πλημμυρών έκαναν και εφέτος έντονα την παρουσία τους και στις τρεις λεκάνες που αντιστοιχούν γεωγραφικά στη Θεσσαλία, δηλαδή του Πηνειού, Αλμυρού - Πηλίου και του Άνω Αχελώου, προκαλώντας καταστροφικές ζημίες τόσο στις ορεινές περιοχές όσο και στον κάμπο.

Τις δύσκολες αυτές ημέρες κυριάρχησε επικοινωνιακά η «εικόνα» με φωτογραφίες και βίντεο {1} που απεικονίζουν τα φουσκωμένα ποτάμια, τις κατακλυζόμενες πεδινές εκτάσεις, τα γκρεμισμένα σπίτια, τις κατεστραμμένες οδικές και άλλες υποδομές. Τις εικόνες συνοδεύουν και πολλά ρεπορτάζ στα ΜΜΕ (δες παρακάτω τους σχετικούς συνδέσμους {2}) με την δράση και τις δηλώσεις αρμοδίων και μη.

Όλα όσα συμβαίνουν με τις πλημμύρες δημιουργούν εύλογα έντονα συναισθήματα πόνου, θλίψης και σε κάποιες περιπτώσεις αγανάκτησης στους πολίτες, αλλά και πολλά ερωτηματικά. Ταυτόχρονα η δύναμη της εικόνας αλλά και κάποιες άστοχες δηλώσεις και υπερβολές σχετικά με το μέγεθος του φαινομένου, επιτείνουν τις συγχίσεις και αποπροσανατολίζουν την κοινή γνώμη. Έτσι οι συζητήσεις που δίνουν και παίρνουν μέσα στην κοινωνία  είναι δύσκολο να οδηγήσουν σε στέρεα συμπεράσματα, που είναι απολύτως αναγκαία για να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά ανάλογα φαινόμενα στο μέλλον.

Από την πλευρά μας θα επιχειρήσουμε να συνεισφέρουμε στα ζητήματα αυτά με κάποιες σύντομες επισημάνσεις.

Τα καιρικά φαινόμενα που αντιμετωπίσαμε τις ημέρες αυτές και οι συνεπακόλουθες πλημμύρες είναι μάλλον συνήθη για την εποχή, συμβαίναν  πάντοτε στο παρελθόν και θα συνεχίσουν να εμφανίζονται κατά διαστήματα και στο μέλλον. Η συχνότητα εμφάνισης (επαναφοράς) των πλημμυρών των ημερών αυτών εκτιμήθηκε από  ειδικούς ότι κινείται στην κλίμακα 1 φορά ανά 30 χρόνια, μέγεθος δηλαδή απόλυτα προβλέψιμο και αντιμετωπίσιμο. Ας σημειωθεί ότι τα τεχνικά έργα που κατασκευάζονται (φράγματα, ρουφράκτες, προστατευτικά αναχώματα, αντλιοστάσια, κ.λ.π.) συνήθως μελετώνται ώστε να ανταποκρίνονται σε πλημμύρες μεγαλύτερες (π.χ. 1 φορά ανά 50 ή και 100 χρόνια).

Τίθεται λοιπόν το ερώτημα : εφόσον δεν μας έτυχε κάποια απίστευτη και μη αντιμετωπίσιμη φυσική καταστροφή, τι πρέπει να κάνουμε ώστε στο μέλλον οι επιπτώσεις από πλημμύρες σαν τις φετινές να είναι μικρότερες ;

Κατά την άποψη μας είναι σκόπιμο να κινηθούμε προς δύο κατευθύνσεις και συγκεκριμένα στην δημιουργία υποδομών για την μέγιστη δυνατή ταμίευση των απορροών (χωρίς όμως αυτό να αποτελεί πανάκεια) και ταυτόχρονα στην καλύτερη δυνατή οργάνωση για την προστασία και αντιμετώπιση των πλημμυρών όταν αυτές εμφανίζονται.

Σχετικά με τις ταμιεύσεις τα πράγματα είναι ξεκάθαρα και προσδιορισμένα. Ήδη πολύ πρόσφατα (Δεκέμβριος 2017)  η κυβέρνηση ενέκρινε την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, όπου για πολλοστή φορά καταγράφονται όλα τα έργα ταμίευσης πολλαπλού σκοπού (Μουζάκι, Πύλη, Νεοχωρίτης, Παλιοδερλί, Καλούδα Ελασσόνας, Αγιονέρι και άλλα μικρότερου όγκου) που θα συνοδεύονται και από επιμέρους έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στον κάμπο.

Από εκεί και πέρα η κυβέρνηση είναι απαραίτητο να εκπονήσει λεπτομερές και ολοκληρωμένο πλάνο (master plan) που θα προσεγγίσει με ακρίβεια τα τεχνικά στοιχεία, την περιβαλλοντική διάσταση και το κόστος των έργων αυτών, θα τα κατηγοριοποιήσει ως προς την προτεραιότητα τους, θα προβεί στις αναγκαίες μελέτες «ωρίμανσης» τους και θα επιχειρήσει να τα εντάξει σε προγράμματα χρηματοδότησης, έτσι ώστε σταδιακά και σε ένα χρονικό ορίζοντα 15 – 20 ετών, να έχουν ολοκληρωθεί.

Ξεκαθαρίζουμε ότι αυτός ο προγραμματισμός έως σήμερα ΔΕΝ έχει γίνει από καμμιά κυβέρνηση. Όσα έργα υλοποιήθηκαν στη λεκάνη Πηνειού (Σμόκοβο, Κάρλα, το ημιτελές Αγιονέρι, Παναγιώτικο, ημιτελής Ληθαίος και άλλα μικρότερα) έγιναν είτε γιατί ήταν πράγματι αναγκαία και είχαν "ωριμότητα" από πλευράς μελετών (π.χ. Κάρλα, Σμόκοβος) είτε κατά περίπτωση ανάλογα με τις τοπικές πιέσεις και τις γνωστές πελατειακές λογικές κατά περιοχή. Επίσης παρατηρήσαμε ότι τις ημέρες αυτές κάποιοι παρασύρθηκαν από τους εντυπωσιακούς όγκους υδάτων σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα και οδηγήθηκαν σε σκέψεις ότι με την συγκράτηση εκείνων των υδάτων θα λύναμε τα προβλήματα μας. Πρόκειται για φενάκη. Κατ’ αρχήν οι ταμιευτήρες ούτως ή άλλως δεν είναι σε θέση να συγκρατήσουν, όλα αυτά τα νερά στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή, όπου έχουν ήδη μεγάλη πληρότητα. Ας θυμηθούμε επίσης ότι όσο και να χιονίσει και να βρέξει το χειμώνα το έλλειμα του υδατικού ισοζυγίου στο θεσσαλικό υδατικό διαμέρισμα για πολλά ακόμη χρόνια θα ανέρχεται σε πάνω από  600 εκατ. μ3 νερού ετησίως (δες τα στοιχεία από το πρόσφατα εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης). Ακόμη και όταν μετά από αρκετά χρόνια ολοκληρωθούν ΟΛΑ τα προσδιορισμένα έργα ταμίευσης που προαναφέραμε και ταυτόχρονα επιτύχουμε τους στόχους για μείωση των καταναλώσεων (κυρίως της άρδευσης), ας θυμηθούμε ότι για τα επόμενα 60 χρόνια θα «χρωστάμε» να επιστρέψουμε περίπου 3 δισεκατομμύρια μ3 νερού στον υπόγειο υδροφορέα ώστε να αναταχθεί η κλονισμένη οικολογική του ισορροπία. Ας είμαστε λοιπόν πιο συγκρατημένοι και υπεύθυνοι.

Σχετικά τώρα με την οργάνωση που διαθέτουμε  για την αντιμετώπιση των πλημμυρών, εξ’ αρχής επισημαίνουμε πως δεν είναι ώρα για κριτικές και μεμψιμοιρίες. Άλλωστε όλοι όσοι είναι αρμόδιοι για τις πλημμύρες (αιρετοί άρχοντες, υπηρεσιακά στελέχη, ιδιώτες, κ.λ.π.) τις ημέρες αυτές έτρεξαν χωρίς σταματημό, μέρα και νύχτα, για να λύσουν προβλήματα.

Εκείνο που από την πλευρά μας θεωρούμε εφικτό και αναγκαίο, όταν ομαλοποιηθεί η κατάσταση, είναι η Κεντρική Διοίκηση σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές να εξετάσει πως θα εφαρμοσθούν αποτελεσματικότερα τα υπάρχοντα ΣΧΕΔΙΑ αντιμετώπισης των πλημμυρών (ή και αν απαιτείται να τα επικαιροποιήσει). Αυτονόητη θεωρείται η δημιουργία σταθερού ενιαίου επιχειρησιακού κέντρου συντονισμού και διεύθυνσης των ενεργειών, με έμπειρους και ετοιμοπόλεμους υπηρεσιακούς παράγοντες που θα έχουν στη διάθεσή τους ΟΛΑ τα στοιχεία (σχέδια, υφιστάμενα έργα,  πληροφορίες, βροχομετρικά δεδομένα, μετρήσεις παροχών, ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας κ.α) και κυρίως θα έχουν δοκιμασμένη εμπειρία μέσω ασκήσεων ετοιμότητας που θα (πρέπει να) γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Έτσι θα αποφύγουμε φαινόμενα αναζήτησης των αρμοδίων υπηρεσιών, μη έγκαιρης πληροφόρησης, αναποτελεσματικού συντονισμού κ.α που στην πράξη ακυρώνουν σε ένα βαθμό την φιλότιμη προσπάθεια που καταβάλλεται από όλους σε τέτοιες δύσκολες ημέρες.

Είμαστε βέβαιοι ότι πάντοτε υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και ευχόμαστε η δραματική εμπειρία των τελευταίων ημερών να αξιοποιηθεί δημιουργικά το ταχύτερο δυνατό.

{1} Σχετικά Βίντεο : 

- Με Πηνειό ποταμό  :

https://www.youtube.com/watch?v=yFZ_fl_T5sg

- Με  Ληθαίο ποταμό (Τρίκαλα)

https://www.youtube.com/watch?v=WfveqPqD-w0&t=26s

https://www.youtube.com/watch?v=nM7rt7XQcn4

{2} Ρεπορτάζ – Δημοσιεύματα στα ΜΜΕ :

onlarissa.gr : Το ρεκόρ της Ζαγοράς: Έπεσε διπλάσια βροχή τον Φεβρουάριο από όση στο Λονδίνο σε ένα χρόνο

http://www.onlarissa.gr/2018/03/05/to-rekor-tis-zagoras-epese-diplasia-vr/

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας :

- «Ο πλημμυρισμένος Πηνειός, ο Αχελώος και η επιπολαιότητα του κυρίου δημάρχου»

http://www.eleftheria.gr/m/%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82/it...

- Ένα «σχέδιο» και ένα «πακέτο» υποσχέσεων δεν είναι αρκετά για μια αποτελεσματική διαχείριση υδάτων

http://www.eleftheria.gr/m/%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82/it...

- «Η Γυρτώνη υποδέχθηκε ομαλά τον φουσκωμένο Πηνειό» - *Αναδείχθηκαν ωστόσο οι σοβαρές εκκρεμότητες στην αποπεράτωση του έργου και στη διαχείρισή του

http://www.eleftheria.gr/%CE%BB%CE%AC%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B1/item/19242...

- Στη Βουλή οι ζημιές από πλημμύρες στον ν. Τρικάλων

http://www.eleftheria.gr/%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B...

ΕΡΤ Λάρισας : Εικόνες από δορυφόρο για τις πλημμύρες στη δυτική Θεσσαλία :

http://www.ert.gr/perifereiakoi-stathmoi/larisa/ikones-apo-doryforo-gia-...

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας :

- ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΝΕΙ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΑΠ. ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΤΑΘΜΗ ΤΟΥ ΠΗΝΕΙΟΥ

Φουσκωμένος αλλά ακίνδυνος για την πόλη - * Σε κατάσταση επιφυλακής η ΔΕΥΑΛ

http://www.eleftheria.gr/%CE%BB%CE%AC%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B1/item/19231...

- ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΓΙΑΣ - Πλημμύρες στα πεδινά, χιόνια στα ορεινά - * Αντ. Γκουντάρας : «Οι ραγδαίες βροχοπτώσεις δοκιμάζουν τις αντοχές των ανθρώπων και τα όρια των υποδομών»

http://www.eleftheria.gr/%CE%BB%CE%AC%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B1/item/19220...

- ΣΤΑ 4.70 ΜΕΤΡΑ Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΚΟΙΤΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗ ΔΕΥΑΛ – ΣΤΑ 5 ΜΕΤΡΑ ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΤΑ ΘΥΡΟΦΡΑΓΜΑΤΑ

«Φούσκωσε» ο Πηνειός στη Λάρισα - *Στα 5.12 μέτρησε τη στάθμη το τμήμα Παρακολούθησης Υδατικών Πόρων της Αποκεντρωμένης στη γέφυρα δίπλα από το Αισθητικό Αλσος στην εξωτερική κοίτη * «Από τις πιο δύσκολες ημέρες των τελευταίων ετών» είπε ο διευθυντής του ΤΟΕΒ Πηνειού κ. Βασίλης Αραμπατζής

http://www.eleftheria.gr/%CE%BB%CE%AC%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B1/item/19220...

Larissanet : - ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΗΜΜΥΡΙΣΜΕΝΗ ΚΟΙΤΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Στα 5,20 μ. η στάθμη του Πηνειού – Έκλεισαν τα θυροφράγματα

http://www.larissanet.gr/2018/02/27/larisa-sta-520-m-i-stathmi-tou-pinei...

onlarissa.gr : - Τρίκαλα: «Θάλασσα» ο κάμπος από τα νερά του Πηνειού-απίστευτες εικόνες (βίντεο) 

http://www.onlarissa.gr/2018/02/26/trikala-thalassa-o-kabos-apo-ta-nera-...

- Σπάνιο βίντεο: Δείτε από ψηλά τον Πηνειό «φουσκωμένο»

http://www.onlarissa.gr/2018/02/26/spanio-vinteo-dite-apo-psila-ton-pini...

taxydromos.gr :

http://www.taxydromos.gr/T2%20Fores/290031-energeies.html

http://www.taxydromos.gr/T2%20Fores/289950-edwsan-maxh.html

 

Φωτογραφίες: 
Πηγή: 
https://www.ypethe.gr
www.eleftheria.gr
www.ert.gr
www.larissanet.gr
www.onlarissa.gr