Ο λιγνίτης, η ΔΕΗ και το μέλλον της ηλεκτρικής ενέργειας

Πολλά δημοσιεύματα διαβάσαμε αυτές τις ημέρες σχετικά με την μνημονιακή συζήτηση – διαπραγμάτευση για την πώληση λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ. Όπως φαίνεται η απόφαση είναι ότι η πώληση των λιγνιτικών μονάδων δεν θα συνοδευτεί – όπως κατά καιρούς είχε διαρρεύσει – από υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Με τις εξελίξεις αυτές αρχίζει πλέον να διαμορφώνεται μια νέα πραγματικότητα στην αγορά ενέργειας καθώς και στο ενεργειακό μίγμα της χώρας.

Στα πλαίσια αυτά, μία από τις τάσεις που αναπτύσσονται την περίοδο αυτή είναι εκείνη κατά του λιγνίτη γενικώς. Αντιπροσωπευτικό της άποψης αυτής είναι το δημοσίευμα στην Εφημερίδα Συντακτών (29/11 – δες σχετικό σύνδεσμο) {1} του εκπροσώπου της WWF Ελλάδας του κ. Ν. Μάντζαρη. Στο άρθρο αυτό ο λιγνίτης αποσχετίζεται από τις υπόλοιπες ενεργειακές πηγές, ενοχοποιείται στον μέγιστο βαθμό, βασικά λόγω των εκπομπών CO2, παραγνωρίζεται η έως σήμερα συνεισφορά του στην ενεργειακή ανάπτυξη της χώρας και, κυρίως, δεν παρουσιάζεται κάποια τεκμηριωμένη άποψη για την υποκατάσταση του λιγνίτη στο ρόλο της παραγωγής του αναγκαίου «φορτίου βάσης» από κάποια άλλη ενεργειακή πηγή.

Ας μας επιτραπούν κάποιες παρατηρήσεις στις σκέψεις αυτές.

Αντικειμενικά η πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο τη θέση της επιχείρησης στην αγορά ενέργειας. Πρόκειται για εκτίμηση που καμιά κυβέρνηση και κανένα μνημόνιο δεν προσπάθησε να αποκρύψει. Επίσης ο (σταδιακός) πλήρης εξοβελισμός του λιγνίτη από το ενεργειακό μίγμα σημαίνει ουσιαστικά υπονόμευση του εθνικού μας πυλώνα ενέργειας στο μέλλον. Και όπως φαίνεται ο συγκεκριμένος – πολιτικός επί της ουσίας – οικολογικός χώρος, τις απόψεις του οποίου υπηρετεί και η WWF, έδειξε ανάλογες διαθέσεις και για τον άλλο βασικό τομέα επενδύσεων και παραγωγής ενέργειας από τη ΔΕΗ, όπως αυτόν της υδροηλεκτρικής ενέργειας. Να θυμίσουμε ότι η ίδια οργάνωση (WWF Ελλάς), με πληθώρα παρεμβάσεων στα ΜΜΕ, στην δικαιοσύνη και αλλού έδωσε σκληρή μάχη να μην γίνουν τα ΥΗ έργα επί του Άνω Αχελώου. Ακόμη και σήμερα, που η Μεσοχώρα αδειοδοτήθηκε από την κυβέρνηση  ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και προχωράει , οι οργανώσεις αυτές παραμένουν στη θέση της «κατεδάφισης» του έργου, με ότι αυτό σημαίνει για την πορεία και την ανταγωνιστικότητα της ΔΕΗ στην νέα αγορά των «λεόντων». Ανάλογη στάση κράτησαν και στη Βουλή για τα ΥΗ έργα, τα οποία, όπως και το λιγνίτη, επιδιώκουν και αυτά να αποβάλλουν από το ενεργειακό μίγμα. Εύλογα λοιπόν προκύπτει το ερώτημα : Είναι δυνατόν τόσο σοβαρές επιλογές σχετικά με τις πηγές παραγωγής ενέργειας να γίνονται ουσιαστικά με βάση ένα μόνο (και μάλιστα όχι αντικειμενικό και αδιαμφισβήτητο, όπως το περιβαλλοντικό) κριτήριο ; Επίσης εάν υποθέσουμε ότι ο λιγνίτης και τα ΥΗ έργα εξαιρεθούν μελλοντικά από το ενεργειακό μίγμα, άραγε ποιες λύσεις απομένουν για να καλύψουν τις ανάγκες που (είναι βέβαιο) θα αυξηθούν και ειδικά εκείνες που απαιτούνται για την παραγωγή του «φορτίου βάσης» ;

Κατά την άποψή μας, από το σκεπτικό αυτών των οργανώσεων και του αντίστοιχου πολιτικού τους χώρου, δυστυχώς απουσιάζουν, τόσο η διάθεση στήριξης της ίδιας της ΔΕΗ όσο και ο προβληματισμός σχετικά με το βασικό κριτήριο που είναι η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας.

Όπως αποδείχθηκε από τις εξελίξεις των τελευταίων είκοσι ετών ναι μεν η κυριαρχία του λιγνίτη περιορίσθηκε, όμως το «κενό» του κάλυψε η ιδιαίτερα αυξημένη παραγωγή ενέργειας από το εισαγόμενο φυσικό αέριο και τις εισαγωγές. Αντίθετα οι ΑΠΕ, παρά την σχετικά αυξημένη τάση διείσδυσης, όπως ήταν φυσικό, λόγω και του γνωστού μειονεκτήματος να μην ανταποκρίνονται στη ζήτηση όταν την χρειαζόμαστε, δεν συνέβαλαν ιδιαίτερα στην υποκατάσταση της λιγνιτικής παραγωγής. Συμπερασματικά η εξάρτηση της χώρας διευρύνθηκε (μέσω ΦΑ και εισαγωγών), η τάση αυτή διατηρείται αυξητική και οι επενδύσεις γύρω από την εισαγόμενη αυτή ενεργειακή πηγή (ΦΑ) αυξάνονται.

Ένα άλλο κριτήριο για τις επιλογές στο ενεργειακό μίγμα θα έπρεπε να είναι το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η εκρηκτική αύξηση των τιμών στα δέκα τελευταία χρόνια σε επίπεδα πάνω από 60-70 %, την ίδια ώρα που το εισόδημα της μεγάλης πλειοψηφίας των νοικοκυριών μειώθηκε κατακόρυφα, εκτός από τις αναγκαίες πολιτικές παρεμβάσεις (φόροι, άλλες επιβαρύνσεις, κ.λ.π.) καθιστά επιτακτικά αναγκαίο η παραγωγή να γίνεται από όσο πιο οικονομικές πηγές είναι δυνατόν. Και βεβαίως σε αυτές περιλαμβάνονται ο λιγνίτης και τα νερά.

Δεν θα επεκταθούμε περισσότερο. Τα συμπέρασμα πάντως που αβίαστα προκύπτει  από τα παραπάνω είναι ότι τελικά η διαφωνία μας για τα ΥΗ έργα γενικά και για τα έργα του Άνω Αχελώου ειδικά, δεν είναι συγκυριακή ούτε «περιβαλλοντική» αλλά κυρίως οφείλεται σε άλλες προσεγγίσεις κριτηρίων καθώς και στις διαφορετικές «προτιμήσεις» για συγκεκριμένους φορείς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Είναι βέβαιο ότι η ιστορία αυτή θα έχει μακρά πορεία και πολλά ακόμη  επεισόδια σε πολιτικό επίπεδο, που θα επηρεάσουν την αναπτυξιακή πορεία της Θεσσαλίας.

{1} Υγιής ΔΕΗ χωρίς λιγνίτηΣυντάκτης : Νίκος Μάντζαρης

http://www.efsyn.gr/arthro/ygiis-dei-horis-ligniti

 

Σχετικά κείμενα στο ypethe.gr :

  • Τα «εθνικά» ενεργειακά μας βάθρα - ο λιγνίτης και το νερό - σε νέες περιπέτειες.

https://www.ypethe.gr/news/ta-ethnika-energeiaka-mas-vathra-o-lignitis-k...

  • Η κρίσιμη σημασία της υδροηλεκτρικής ενέργειας και οι ΑΠΕ :

https://www.ypethe.gr/news/i-krisimi-simasia-tis-ydroilektrikis-energeia...

  • ΑΔΜΗΕ : Από τις εισαγωγές ρεύματος θα εξαρτάται η επάρκεια του συστήματος την επόμενη δεκαετία

https://www.ypethe.gr/news/admie-apo-tis-eisagoges-reymatos-tha-exartata...

Φωτογραφίες: 
Πηγή: 
https://www.ypethe.gr
http://www.efsyn.gr