Μπροστά σε μια νέα εποχή, τα διακυβεύματα για το παραγωγικό και οικολογικό μέλλον της Θεσσαλίας παραμένουν αμετακίνητα ….

Με τις εκλογές του φετεινού καλοκαιριού η χώρα μας εισήλθε σε μια νέα κυβερνητική περίοδο. Οι απόψεις των 4 γνωστών θεσσαλών επιστημόνων που παρατίθενται στο άρθρο που ακολουθεί (στο κάτω μέρος της σελίδας) και δημοσιεύτηκε πρόσφατα σε τοπικά ΜΜΕ (ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας, δες εδώ {1} τους σχετικούς συνδέσμους, Νέος Αγών Καρδίτσας) προφανώς εκφράζουν απόλυτα τις θέσεις του ιστοτόπου μας.

Θεωρήσαμε ότι ο μετεκλογικός χρόνος ήταν ο καταλληλότερος αφενός για μια «αναδρομή» σε ότι (δεν) έγινε κατά την διάρκεια της προηγούμενης κυβερνητικής περιόδου, αφετέρου για μια, σύντομη έστω, καταγραφή των προκλήσεων της νέας περιόδου.

Στον ιστότοπο αυτό συνεχίζουμε να πιστεύουμε ακράδαντα ότι όλα τα μεγάλα θέματα της Θεσσαλίας (πρωτογενής τομέας, ενέργεια, οικολογική ισορροπία, κ.α), αλλά και εκείνα του κόσμου της εργασίας (ανάπτυξη, απασχόληση, εισοδήματα κ.λ.π.), συνδέονται πρωτίστως με τα υδατικά ζητήματα και τις πολιτικές διαχείρισης.  

{1} ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας (12/8, 19/8, 2/9)  : Άρθρο των Φάνη Γέμτου – Κώστας Γκούμα – Τάσου Μπαρμπούτη – Αλέξ. Μπέλεση  :

- Υδατικά και περιβαλλοντικά προβλήματα της Θεσσαλίας : Επιπτώσεις στη Γεωργία : 

https://www.eleftheria.gr/%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC/item/237776-%CF%85%CE%B4%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B2%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%80%CF%84%CF%8E%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CF%89%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1.html

Υδατικά και περιβαλλοντικά προβλήματα της Θεσσαλίας :  Αξιοποίηση ενεργειακού δυναμικού :

https://www.eleftheria.gr/%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC/item/238197-%CF%85%CE%B4%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B2%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82.html

Υδατικά και περιβαλλοντικά προβλήματα της Θεσσαλίας : 

https://www.eleftheria.gr/m/%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82/item/239186-%CF%85%CE%B4%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B2%CE%BB%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82.html

 

Υδατικά και περιβαλλοντικά προβλήματα της Θεσσαλίας : 

(Γράφουν οι : Φάνης Γέμτος – Κώστας Γκούμας – Τάσος Μπαρμπούτης – Αλέξ. Μπέλεσης ) *

Λίγες εβδομάδες μετά τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις, η νέα κυβέρνηση εκπέμπει καθημερινά προς την κοινή γνώμη μηνύματα για αλλαγές και για μια νέα πορεία.

Όλοι πια γνωρίζουμε ότι μόνο η πράξη επιβεβαιώνει δηλώσεις και υποσχέσεις που δίνονται σε περιόδους σαν αυτή. Κρατούμε λοιπόν στα θετικά ορισμένες από τις δηλώσεις (π.χ. ανάπτυξη, επενδύσεις, καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας, αλλαγή πορείας στον ενεργειακό τομέα, σεβασμό στο περιβάλλον κ.α), περιμένοντας να τα δούμε να υλοποιούνται και πως όλα αυτά θα ωφελήσουν συνολικά τη χώρα και τον λαό (και όχι μόνο τους λίγους).

Στις νέες συνθήκες θα επιχειρήσουμε να εξετάσουμε ορισμένα μεγάλα θέματα της Θεσσαλίας που όλα συνδέονται με τους υδατικούς της πόρους και ταλανίζουν επί πολλά χρόνια την περιοχή μας. Ειδικότερα θα αναφερθούμε στους τομείς της Γεωργίας, της Ενέργειας και του Περιβάλλοντος.

Ο παράγοντας «νερό» στον πρωτογενή τομέα έχει καθοριστική επίδραση στην παραγωγή προϊόντων, τις καλλιέργειες και τις εκτροφές ζώων αλλά και στη μείωση του κόστους παραγωγής, στην ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων, στην απόδοση των καλλιεργειών, στο εισόδημα των αγροτών, στην παραμονή των νέων ανθρώπων στον τόπο τους. Επίσης σε μεγάλο βαθμό καθορίζει, ειδικά στη Θεσσαλία, το τελικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα του γεωργοκτηνοτροφικού τομέα. Είναι περίεργο να ακούγονται φωνές για μείωση του κόστους παραγωγής με μείωση του κόστους του πετρελαίου (συνολική επίπτωση 7-8€/στρέμμα) ή της τιμής των χημικών (μείωση 5€/στρέμμα) και να μη συζητά κανείς το κόστος άρδευσης που ξεπερνά σε πολλές περιοχές της Θεσσαλίας κατά πολύ τα 50€/στρέμμα. Πιστεύουν πολλοί ότι μπορεί να συντηρηθεί η σημερινή παραγωγική γεωργία με τέτοιο κόστος αρδευτικού νερού; Πρέπει επίσης να γίνει σαφές ότι οι αρδευόμενες καλλιέργειες έχουν πολλαπλάσιο εισόδημα το στρέμμα από τις ξηρικές και τυχόν μείωση των αρδευόμενων εκτάσεων θα μειώσει τον κύκλο εργασιών του γεωργικού τομέα συνολικά και θα περιορίσει τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών για να αυξήσουμε τις καλλιέργειες υψηλής αξίας. Αυτό θα έχει αρνητικές επιπτώσεις σε όλη την οικονομία της Θεσσαλίας.

Σήμερα αρδεύουμε στη Θεσσαλία από Υπόγεια Υδατικά Συστήματα (Υ.Υ.Σ.) το 70% των αρδευόμενων εκτάσεων και από Επιφανειακά Υδατικά Συστήματα (Ε.Υ.Σ.) το30%. Πρέπει η σχέση αυτή σταδιακά να γίνει 40% από Υ.Υ.Σ. και 60% από Ε.Υ.Σ.

Η συνολική απορροή από τη λεκάνη Πηνειού που αναπτύσσεται σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 200m είναι περίπου : 1.100 εκατομμύρια κ.μ./έτος, ενώ οι ετήσιες ανάγκες για ύδρευση - άρδευση κλπ στη Θεσσαλία είναι 1.250 εκατομμύρια κ.μ./έτος. Συνεπώς και όλη την απορροή να δεσμεύαμε (που δεν είναι τεχνητά εφικτό) δεν αρκούν τα νερά της Υδρολογικής Λεκάνης Πηνειού να καλύψουν τις υδατικές ανάγκες της Θεσσαλίας. Άρα απαιτούνται επιφανειακά νερά τόσο από τον Πηνειό όσο και από τον Αχελώο με περιφερειακά έργα που πρέπει να εκτελεστούν. Εάν δεν γίνουν οι παραπάνω δράσεις γρήγορα, θα οδηγηθούν (έχει ήδη αρχίσει) σε ερημοποίηση τμήματα της Δυτικής και Αν. Θεσσαλίας. Η Θεσσαλία εκπέμπει σήμα κινδύνου και δεν μπορεί να περιμένει.

Όπως είναι φυσικό, με βάση και τη γεωμορφολογία της περιοχής μας, για την αξιοποίηση των υδατικών πόρων απαιτούνται σημαντικά έργα (ταμίευσης νερού, μεταφοράς, διανομής), καθώς επίσης η εφαρμογή σύγχρονων και οικολογικών μεθόδων (κάτι που έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό από τους ίδιους τους αγρότες) για τη μείωση των καταναλώσεων νερού και του κόστους άρδευσης, η σταδιακή εγκατάλειψη των αλόγιστων υπεραντλήσεων από τους ταλαιπωρημένους υπόγειους υδροφορείς, ο σοβαρός και ολοκληρωμένος σχεδιασμός έργων και δράσεων ενιαίος για όλη τη θεσσαλική λεκάνη και τέλος η ορθολογική διαχείριση νερού στο πλαίσιο ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου. Δυστυχώς, παρά τις προφανείς απαιτήσεις, τα βήματα που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες προς αυτές τις κατευθύνσεις είναι μικρά, άτολμα και σε κάθε περίπτωση δεν αλλάζουν τη συνολική εικόνα. Το αντίθετο, επιτείνονται τα προβλήματα (π.χ. κόστος παραγωγής, περιβαλλοντικές επιπτώσεις) ενώ η όλη κατάσταση επιτρέπει στους κάθε είδους πολιτικάντηδες να εκμεταλλεύονται την αγωνία των παραγωγών με αόριστες υποσχέσεις και ήσσονος σημασίας παρεμβάσεις, για να υφαρπάξουν τελικά την ψήφο τους.

Κάπως έτσι κύλησε και η τελευταία πενταετία στον τομέα αυτό. Και το ερώτημα που τίθεται είναι εάν η νέα κυβέρνηση έχει πράγματι την πρόθεση να προχωρήσει σε ριζικές τομές με θαρραλέες αποφάσεις. Προτάσεις υπάρχουν και έχουν εδώ και χρόνια υποβληθεί από τον επιστημονικό χώρο, τους φορείς των αγροτών και την Αυτοδιοίκηση.

Με καλή πρόθεση απέναντι στους νέους κυβερνώντες αλλά και με κριτική διάθεση αναμένουμε αποτελέσματα, ελπίζοντας ότι οι παρεμβάσεις τους στον πρωτογενή τομέα δεν θα εξαντληθούν μόνο στη διαπραγμάτευση της νέας ΚΑΠ και σε τυχόν φορολογικές ελαφρύνσεις αλλά θα επεκταθούν στη βελτίωση των υποδομών για να διατηρηθεί η σημερινή παραγωγική γεωργία και να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο με καλλιέργειες υψηλής αξίας.

Ο τομέας της Ενέργειας επίσης αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την ανάπτυξη της περιοχής μας και γενικότερα της χώρας και συνδέεται άμεσα με την πολλαπλή αξιοποίηση των υδατικών πόρων της Θεσσαλίας για την ηλεκτροπαραγωγή αλλά και τη γεωργία.

Σύμφωνα με τις διεθνείς τάσεις στην παραγωγή ενέργειας οι ΑΠΕ (συνεπώς και τα νερά) καλούνται να παίξουν κυρίαρχο ρόλο υποκαθιστώντας τα ορυκτά καύσιμα που επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα και συμβάλλουν καθοριστικά στις κλιματικές μεταβολές. Επίσης σημαντικό θέμα αποτελεί η αποκέντρωση των μονάδων παραγωγής, στοιχείο που ταιριάζει απόλυτα και με την αξιοποίηση των υδάτων στα ορεινά της Θεσσαλίας.

Ήδη, εκτός από τον «ιστορικό» πλέον ΥΗΣ Ν. Πλαστήρα, ένα δεύτερο ΥΗ έργο της ΔΕΗ, στη Μεσοχώρα Τρικάλων, που από το 2001 είναι σχεδόν ολοκληρωμένο, αδειοδοτήθηκε οριστικά το 2017 από την προηγούμενη κυβέρνηση, παρά τις έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος και παρά τις πιεστικές παρεμβάσεις στον αρμόδιο υπουργό Σ. Φάμελλο των αντιπάλων του έργου από τον λεγόμενο «οικολογικό» χώρο (Εφημερίδα Συντακτών 27-28 Ιουλίου, άρθρο Β. Δωροβίνη). Όμως, όπως φάνηκε, μια πολιτική βούληση με τέτοια αρνητική προϊστορία και τόσες ταλαντεύσεις για εξισορρόπηση εσωτερικών αντιδράσεων είναι εξ ορισμού αδύναμη και δεν θα μπορούσε να έχει θετικά αποτελέσματα. Το έργο αυτό, παρά τις υποσχέσεις ότι θα λειτουργήσει το 2019 (πρόεδρος ΔΕΗ, Μ. Παναγιωτάκης) «κόλλησε» και πάλι ανάμεσα στις ιδεοληψίες και τις γραφειοκρατικές δυσκολίες (ΔΕΗ και Υπ. Ενέργειας). Ήδη οργανώνονται δράσεις κατά της λειτουργίας του έργου. Η νέα κυβέρνηση πρέπει να κινηθεί γρήγορα και αποφασιστικά για τις αναγκαίες απαλλοτριώσεις και την καταβολή δίκαιων αποζημιώσεων στους κατοίκους της Μεσοχώρας.

Όμως οι ενεργειακές προοπτικές της Θεσσαλίας δεν εξαντλούνται στον ΥΗΣ Μεσοχώρας. Το αντίθετο, με την ολοκλήρωση του ημιτελούς φράγματος Συκιάς και της αντίστοιχης πλήρως διανοιγμένης σήραγγας μεταφοράς νερού προς Μουζάκι, μήκους 18 χιλιομέτρων, οι δυνατότητες αυτές κυριολεκτικά απογειώνονται. Η ταμίευση υδάτων στη Συκιά επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας αφενός κατά τον ρου του Αχελώου, σε μικρή απόσταση από το φράγμα, αφετέρου την ξεχωριστής σημασίας παραγωγή ενέργειας με το σύστημα άντλησης – ταμίευσης (που αποτελεί τον ορισμό ενός οικολογικού έργου) στο άκρο της σήραγγας μεταφοράς προς Μουζάκι. Ειδικά με το έργο αυτό η παραγόμενη ενέργεια ουσιαστικά θα «αποθηκεύεται», ενώ τα νερά του ταμιευτήρα Συκιάς θα μπορούν να χρησιμοποιούνται κατά περίπτωση για αρδευτικούς και περιβαλλοντικούς σκοπούς στον κάμπο της Θεσσαλίας.

Δυστυχώς, ενώ οι επικαιροποιημένες προτάσεις για την αξιοποίηση αυτών των ημιτελών έργων έχουν από χρόνια κατατεθεί και έχουν πλέον αρθεί τα διαδικαστικά εμπόδια που έρχονται από το παρελθόν (π.χ. απόφαση 26/2014 του ΣτΕ, έγκριση Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων 2014 και 2017), η προηγούμενη κυβέρνηση άφησε τα έργα αυτά ακριβώς όπως τα παρέλαβε και φυσικά να καταρρέουν. Η βασική της κατεύθυνση ήταν να αποκλείσει τα ΥΗ έργα, ενώ προώθησε με επιμονή έργα παραγωγής ενέργειας από εισαγόμενο φυσικό αέριο, επιτείνοντας την ήδη επιβαρυμένη ενεργειακή εξάρτηση της χώρας μας. Έγκυροι επιστημονικοί οργανισμοί προειδοποιούν επίσης ότι «οι επενδύσεις που γίνονται με φυσικό αέριο θα εκτινάξουν τις τιμές της ενέργειας», θεωρώντας ότι οι ΑΠΕ «δίνουν περιθώρια για φθηνότερη ενέργεια» (ΤΑ ΝΕΑ, 20-21 Ιουλίου 2019, συνέντευξη ερευνητών Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών). Εκτός όμως από αυτά, τους παράγοντες της απελθούσας κυβέρνησης δεν τους «συγκίνησαν» ούτε οι μεγάλοι κίνδυνοι καταρρεύσεων και πλημμυρών που ελλοχεύουν λόγω της εγκατάλειψης των έργων Αχελώου. Επίσης δεν δίστασαν, για λαϊκή κατανάλωση, να «πετάξουν» κάποιες υποσχέσεις που γρήγορα ξεχάστηκαν για υδροηλεκτρική αξιοποίηση της Συκιάς (Αλ. Τσίπρας, Αναπτυξιακό Συνέδριο, Λάρισα 2017), ούτε φυσικά αποτόλμησαν, όπως είχαν υποχρέωση, να διατυπώσουν συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση για την τύχη των έργων, εφόσον οι ίδιοι δηλώνουν ότι είναι «αντίθετοι στην εκτροπή Αχελώου».

Έτσι χάθηκε ολοσχερώς σχεδόν μια πενταετία, οπότε το καθήκον της νέας κυβέρνησης γίνεται βαρύτερο, κατά μείζονα λόγο εάν συνυπολογιστούν τα νέα διαδικαστικά εμπόδια που προσέθεσε υπονομευτικά η απελθούσα κυβέρνηση [Αναθεώρηση Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων με αποκλεισμό μεταφοράς υδάτων από Αχελώο, Εθνικό Σχέδιο Ενέργειας όπου ρητά αποκλείονται νέα ΥΗ έργα (!), Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο με ρητή πρόβλεψη ακύρωσης των έργων Αχελώου (!)], πιστεύοντας ότι με τις ενέργειές τους αυτές θα ενταφιάσουν οριστικά την ολοκλήρωση των ημιτελών έργων (!).

Τέτοια πολιτική εμπάθεια μόνο η ιατρική επιστήμη θα μπορούσε να εξηγήσει.

Η ΝΔ στο αντίστοιχο αναπτυξιακό της συνέδριο στη Λάρισα (2017), ρητά δεσμεύτηκε για την ολοκλήρωση των έργων, προτείνοντας μάλιστα και συγκεκριμένη ποσότητα μεταφοράς υδάτων στον κάμπο (250 εκατ. κ.μ.). Η νέα κυβέρνηση οφείλει το ταχύτερο να επικαιροποιήσει ξεκάθαρα την πολιτική της βούληση και το σχέδιο δράσης της. Το πρώτο μεγάλο βήμα για να «ξεκολλήσουν» τα έργα Αχελώου (Συκιά και σήραγγα) είναι η εκ νέου περιβαλλοντική τους αδειοδότηση (όπως έγινε και με την Μεσοχώρα). Όλα τα άλλα (χρηματοδότηση, διαγωνισμοί, κατασκευή) έπονται παρ’ όλο που τα έργα χρειάζονται άμεσα συντήρηση. Προφανώς έχει μικρότερη σημασία εάν αυτά τα επόμενα βήματα πραγματοποιηθούν από το κέντρο (Υπ. Υποδομών) ή από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, μετά την αδειοδότηση. Για να φθάσουμε ως εκεί η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει με θάρρος. Στην περίπτωση αυτή θα βρει όλους τους φορείς και τον λαό της περιοχής στο πλευρό της.

Επιτέλους πρέπει στο θέμα των έργων Αχελώου να δοθεί μία οριστική λύση, άλλη ευκαιρία δεν θα υπάρξει. Κατά την άποψή μας το θέμα αυτό θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική αξιοπιστία της νέας κυβέρνησης.

Ας έλθουμε, κλείνοντας τη σειρά των  άρθρων στο τομέα του περιβάλλοντος σε σχέση με τους υδάτινους πόρους. Θεωρούμε το θέμα ιδιαίτερα σοβαρό, μιας και το πιο σημαντικό και δύσκολο πρόβλημα της Θεσσαλίας εντοπίζεται στους υπόγειους υδροφορείς και στις αναπόφευκτες υπεραντλήσεις νερού.

Η εκτός ορίων κατάσταση των υπόγειων υδροφορέων, δημιουργήθηκε από την ανοχή ή (σε ορισμένες περιπτώσεις) την σύμπραξη οργάνων της πολιτείας σε παράνομες και αυθαίρετες πρακτικές δημιουργώντας τετελεσμένα (δεκαετία 1980 έως σήμερα). Έχει εδώ και πολλά χρόνια εντοπιστεί από τους επιστήμονες, ενώ οι αρδευτές το ζούνε καθημερινά «στο πετσί τους». Με την εκπόνηση των σχετικών μελετών για το πρώτο Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (που εγκρίθηκε το Σεπτέμβριο του 2014), το πρόβλημα αυτό προσέλαβε και την ποσοτική του διάσταση, καθώς υπολογίστηκε ότι στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας (λεκάνη Πηνειού) εκτός από τα ανανεώσιμα υδατικά αποθέματα, εξαντλούνται και τα μόνιμα υδατικά αποθέματα (ποσότητα ίση με 250 έως  320 εκατομμυρίων κ.μ. /έτος) που αποτελούν τη φυσική μας κληρονομιά (συνολικά κατά τις τελευταίες δεκαετίες αντλήθηκαν περίπου 3 δις εκατ. κ.μ. νερού περισσότερα από το οικολογικά επιτρεπόμενο).

Πρόκειται για ποσότητα εξωφρενικά μεγάλη, η οποία οφείλει να «επιστραφεί» στους υδροφορείς, ώστε να μην υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή. Το θέμα αυτό εντόπισε και ο (τότε) υπουργός Σ. Φάμελλος κατά την ομιλία του στη Λάρισα (2017), με την ευκαιρία της διαβούλευσης για την 1η αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης.

Το υδατικό πρόβλημα στη Θεσσαλία μπορεί να χαρακτηριστεί πλέον ως μία οικολογική βόμβα με σοβαρές περιβαλλοντικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις. Εάν λάβουμε υπόψη και  την επίδραση των συνθηκών της κλιματικής αλλαγής, το πρόβλημα θα τείνει να λάβει εκρηκτικές διαστάσεις.

Όμως, παρά τον εντοπισμό των κινδύνων, η απελθούσα κυβέρνηση προτίμησε τελικά να αποκλείσει την προφανή λύση  ενίσχυσης της Θεσσαλίας με νερά από τον Αχελώο, ακόμα και για τον πρώτιστης σημασίας σκοπό της αποκατάστασης των υπόγειων υδροφορέων. Φυσικά το πρόβλημα δεν ήταν δυνατόν να κρυφτεί, οπότε το Υπουργείο ήταν υποχρεωμένο από την Οδηγία της ΕΕ να συμπεριλάβει στη σχετική Υπουργική Απόφαση κάποια «λύση» που, έστω με ένα «μαγείρεμα» αριθμών, θα ανταποκρίνεται στην κάλυψη των υδατικών ελλειμάτων. Έτσι   επέλεξαν το απαράδεκτο σενάριο της σταδιακής επιστροφής των υδάτων, σε μία διάρκεια συνολικά 60 ετών (!!), κάνοντας τη παραδοχή ότι θα διατίθενται μόνο 50 εκατ. κ.μ. νερού κάθε χρόνο στους υδροφορείς, χωρίς καν να προσδιορίζουν από ποιους θα στερήσουν ακόμη και αυτή την μικρή ποσότητα νερού. Ουσιαστικά ανεύθυνα παρέπεμψαν το μεγάλο αυτό θέμα στις καλένδες, υποτιμώντας (κυριολεκτικά) τη νοημοσύνη των Θεσσαλών.

Με άλλα λόγια, η απελθούσα κυβέρνηση, για μια ακόμη φορά, υποτάχθηκε στις ιδεοληψίες της για τον Αχελώο και όχι στις πραγματικές ανάγκες αναβάθμισης και σωτηρίας του περιβάλλοντος στη περιοχή μας.

Επιπλέον κατάφερε, εκτός από την αυτονόητη αντίδραση όσων ζούμε τα αποτελέσματα των ταλαντεύσεων και των επικοινωνιακών της ευρημάτων, να προκαλέσει τα πυρά και από παράγοντες του οικείου οικολογικού χώρου με ιδιαίτερα αρνητικά σχόλια. Είναι χαρακτηριστική η θέση που διατυπώνεται: «Από την αρχή, λοιπόν, του 2015 δεν υπήρξε καμία μεταρρυθμιστική τομή στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, τομή ως προς το θεσμικό πλαίσιο (δημιουργία πραγματικού υπουργείου Φυσικού και Ανθρωπογενούς Περιβάλλοντος), δεν εντάχθηκε η προστασία του σε όλους τους τομείς της κρατικής πολιτικής και κατά συνέπεια τα λίγα απαριθμιζόμενα σήμερα μέτρα αποτελούν σημειακές παρεμβάσεις στη συνέχεια παρόμοιων πολιτικών προηγούμενων κυβερνήσεων» (άρθρο Β. Δωροβίνη, όπως παραπάνω)

Έτσι και αλλιώς, ο τομέας του περιβάλλοντος θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά την νέα κυβέρνηση και στα όσα υπήρχαν έως σήμερα (υποβάθμιση Πηνειού, ρύπανση, ανάγκες πόσιμου νερού από επιφανειακά νερά κ.λ.π.), να προσθέσει στις υποχρεώσεις της, την αλλαγή πορείας από τις υπεραντλήσεις, καθώς και το μείζον θέμα της σταδιακής (σε εύλογο χρόνο) επιστροφής των 3 δισεκατομμυρίων κ.μ. νερού στους υπόγειους υδροφορείς, ένας όγκος υδάτων, που χωρίς την παραμικρή αμφιβολία, μόνο μέσω του ταμιευτήρα Συκιάς, με τα χειμερινά του νερά, μπορεί να εξασφαλιστεί. Ταυτόχρονα η ύπαρξη αυτού του ταμιευτήρα θα αποτελέσει και την ασφάλεια για περιόδους λειψυδρίας στην θεσσαλική λεκάνη, όπως απαιτούν οι Ευρωπαϊκές οδηγίες για όλα τα υδατικά διαμερίσματα.

Από την πείρα του παρελθόντος, όσοι υπογράφουμε το κείμενο αυτό, διατηρούμε, όπως πάντα, μια συγκρατημένη αισιοδοξία για την επίλυση των προβλημάτων και την πρόοδο στους τομείς που προαναφέραμε. Βεβαίως όλα θα κριθούν από το αποτέλεσμα και με την έννοια αυτή ευχόμαστε οι αρμόδιοι να καταπιαστούν το ταχύτερο με τα χρονίζοντα αυτά θέματα και να επιτύχουν στο έργο τους.

 

* Ο Φάνης Γέμτος είναι γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

* Ο Κώστας Γκούμας είναι γεωπόνος, πρ. δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων

* Ο Τάσος Μπαρμπούτης είναι μηχανικός, μέλος ΔΣ Εταιρείας Θεσσαλικών Μελετών (ΕΘΕΜ)

* Ο Αλέξανδρος Μπέλεσης είναι γεωλόγος-μηχανικός, μελετητής

 

Πηγή: 
https://www.ypethe.gr