Αφιέρωμα στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μείωσης Φυσικών Καταστροφών

Ο εορτασμός αυτής της ημέρας καθιερώθηκε (με βάση σχετική απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 1989) με το σκεπτικό ότι ο άνθρωπος είναι αδύνατον να κυριαρχήσει στις δυνάμεις της φύσης, είναι όμως δυνατόν να μειώσει τις καταστροφικές τους συνέπειες. Και όπως έχει παγκοσμίως καταγραφεί, οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές αλλά και δυσβάστακτες υλικές ζημίες είναι πολύ συχνές σε χώρες φτωχές ή αναπτυσσόμενες λόγω έλλειψης οργάνωσης, υποδομών, τεχνογνωσίας, κ.λ.π.

Θα αποφύγουμε να κατατάξουμε την χώρα μας σε κάποιο από τα παραπάνω χαρακτηριστικά κινδύνου καταστροφών. Θα αρκεστούμε στην παρατήρηση ότι δυστυχώς πολύ συχνά φυσικές καταστροφές (σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές κ.λ.π.) έχουν επιφέρει τρομακτικά αποτελέσματα στην Ελλάδα.

Σε ότι αφορά στη Θεσσαλία ιστορικά γνωρίσαμε μεγάλους σεισμούς και πλημμύρες. Στην πορεία όμως, με τη δημιουργία αξιόλογων υποδομών και δράσεων (εφαρμογή αντισεισμικών κατασκευών, αντιπλημμυρικά-εξυγιαντικά έργα του μεσοπολέμου και μετέπειτα, ταμιευτήρες συγκέντρωσης χειμερινών ορεινών απορροών, κ.α) υποτίθεται ότι οι κίνδυνοι περιορίζονται.

Στο παρόν αφιέρωμα μας θα επικεντρωθούμε σε μια «ανοικτή πληγή» και συγκεκριμένα στους κινδύνους που δημιουργούνται από πιθανές πλημμύρες στα εγκαταλειμμένα  έργα Συκιάς (επί του Αχελώου) και σήραγγας μεταφοράς (Πετρωτό-Δρακότρυπα Καρδίτσας).

Έως τώρα είχαμε τις πλημμύρες στην περιοχή του Αχελώου και των παραποτάμων του. Φαινόμενα έντονα που δημιούργησαν (και θα δημιουργήσουν ξανά στο μέλλον) κινδύνους υλικών καταστροφών (γέφυρες, δρόμοι, κτίσματα, μνημεία, κ.λ.π.), χωρίς φυσικά να εξαιρούνται οι κίνδυνοι ανθρώπινων απωλειώνΠαρόμοιες καταστάσεις ζήσαμε στο παρελθόν σε αρκετά ποτάμια της χώρας (δες εδώ {1} σχετικά βίντεο), ιδιαίτερα στις ορεινές αλλά και πεδινές περιοχές (π.χ. Καρδίτσα 1994 - Άραχθος 2015). Στην περίπτωση του Άνω Αχελώου το πρόβλημα καθίσταται ακόμη πιο επικίνδυνο λόγω των εγκαταλελειμμένων έργων και συγκεκριμένα του ημιτελούς φράγματος στη θέση Συκιά και της διανοιγμένης σήραγγας  των 18 χιλιομέτρων, που ξεκινάει από τον Αχελώο στην περιοχή Πετρωτού και τελειώνει στην περιοχή Δρακότρυπα Καρδίτσας πάνω από το Μουζάκι.

Αντί λοιπόν να ολοκληρωθούν τα έργα αυτά και να παίξουν, με την κατάλληλη διαχείριση, τον αντιπλημμυρικό τους ρόλο, οι κυβερνητικοί παράγοντες τα έχουν εγκαταλείψει στην τύχη τους, δημιουργώντας (συνειδητά πλέον) μια ακόμα παγίδα για πιθανές καταστροφές από πλημμυρικά φαινόμενα.

Πρόσφατες εικόνες από εναέρια λήψη (δες παρακάτω χαρακτηριστικές φωτογραφίες με drone) αποτυπώνουν καθαρά την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή των έργων και δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμούς.

Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη εικόνα από την πλευρική σήραγγα, από την οποία διέρχονται τα νερά του Κουμπουργιανίτη (παραπόταμου του Αχελώου), η οποία έχει σε μεγάλο ποσοστό "μπαζωθεί" από φερτά υλικά, επιτείνοντας τους κινδύνους πλημμυρών που προαναφέραμε, ιδιαίτερα στην περιοχή της «Αγορασιάς»  όπου και υπάρχει  ανοικτό «παράθυρο» (ενδιάμεσο μέτωπο πρόσβασης) που επικοινωνεί με την σήραγγα εκτροπής Αχελώου και οδηγεί τα νερά στην έξοδο πάνω από το Μουζάκι.

Σε άλλες εικόνες μπορεί κανείς να παρατηρήσει τόσο την μεγάλη περιβαλλοντική επιβάρυνση (που δημιουργείται από την μη ολοκλήρωση του φράγματος) στη τοποθεσία Συκιά, όσο και τα εγκαταλελειμμένα υλικά έξω από το εργοτάξιο της εξόδου της σήραγγας εκτροπής στην Δρακότρυπα. Εκεί υπάρχουν εκατοντάδες προκατασκευασμένα στοιχεία  που προορίζονται για την ολοκλήρωση της εσωτερικής επένδυσης, τα οποία λεηλατούν ανενόχλητα διάφοροι επιτήδειοι που κόβουν και κλέβουν τον σιδερένιο οπλισμό, τα αχρηστεύουν (αφού δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν στον μέλλον) και προκαλούν ζημιές εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς κάποιοι να ενημερώνουν  υπεύθυνα  ποια είναι η στρατηγική τους και πότε θα τελειώσει η ομηρία των έργων αυτών.

Και σαν να μην έφθαναν όλα αυτά, ήλθε και ο πρόσφατος καλοκαιρινός σεισμός για να υπογραμμίσει με την παρουσία του ότι, ειδικά για την σήραγγα, όσο καθυστερεί η επένδυσή της, οι κίνδυνοι καταρρεύσεων γίνονται όλο και περισσότεροι. Τους κινδύνους αυτούς επεσήμαναν και οι ενδιαφερόμενοι Δήμαρχοι της περιοχής και ο πρόεδρος της ΠΕΔ Θεσσαλίας σε συνέντευξη τύπου, προτάσσοντας την ανάγκη να ελεγχθεί η κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα εγκαταλελειμμένα έργα.

Στην όλη επικίνδυνη κατάσταση που ζούμε τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι οι αρμόδιοι στην Κυβέρνηση απλά σιωπούν και αδιαφορούν. Καμμιά αναφορά στην εγκατάλειψη των έργων, καμμιά υπεύθυνη ενημέρωση πως θα κινηθούν για το θέμα αυτό. Ας σημειωθεί ότι το συμβούλιο Επικρατείας, με την αριθμ. 26/2014 απόφασή του, διατύπωσε ρητά την θέση του σχετικά με τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την νέα αδειοδότηση και συνέχιση  των έργων. Αυτό και μόνο καθιστά ακόμη πιο ανεξήγητη την κυβερνητική στάση, που ενώ στην ίδια περιοχή αξιοποίησε (αφού δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς) την απόφαση αυτή του ΣτΕ και επέτρεψε την απεμπλοκή του σχεδόν ολοκληρωμένου υδροηλεκτρικού έργου Μεσοχώρας (ήδη αδειοδοτήθηκε από το 2017), για τα έργα Συκιάς και σήραγγας τηρεί επί χρόνια στάση αναμονής. Για να δικαιολογήσουν την στάση αυτή της Κυβέρνησης, κάποια στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και των ψευτοοικολόγων που τους στηρίζουν, ψελλίζουν ως δικαιολογία ότι «είμαστε κατά της εκτροπής Αχελώου». Φυσικά η Κυβέρνηση αποφεύγει να ταυτιστεί με αυτήν την προσχηματική στάση των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, δεδομένου ότι αντιλαμβάνεται ότι άλλο πράγμα η ολοκλήρωση των έργων, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν ποικιλοτρόπως, είτε για παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, είτε για αντιπλημμυρική προστασία, κ.λ.π.. και άλλο πράγμα η πολιτική απόφαση για ενίσχυση του υδάτινου δυναμικού της Θεσσαλίας (που διαφωνούν στον ΣΥΡΙΖΑ) για τις ανάγκες της άρδευσης, κάτι άλλωστε που θα κριθεί στο μέλλον, ανάλογα με τις αντίστοιχες ανάγκες της Γεωργίας εκείνη την εποχή.

Και μπροστά σε αυτήν την προβληματική για την Κυβέρνηση κατάσταση, επιλέγουν την «σιωπή» και την απραξία, ξεχνώντας την ευθύνη που «εξ’ ορισμού» έχουν να ολοκληρώσουν τα δημόσια αυτά έργα που παρέλαβαν από τον κόπο και την χρηματοδότηση του ίδιου του Ελληνικού λαού, μέσω όλων των κυβερνήσεων των δεκαετιών 1980, 1990 και 2000, πάντοτε με αποφάσεις νόμιμες και επικυρωμένες από την ελληνική Βουλή !

Τα ΜΜΕ της Θεσσαλίας (και όχι μόνο) έχουν επανειλημμένα αναδείξει τα παραπάνω προβλήματα. Μπροστά στην έκθετη σημερινή Κυβέρνηση και τις πρακτικές της θα περίμενε κανείς μια συλλογική και πιο συστηματική αντίδραση από όλα τα κόμματα και τους θεσμικούς φορείς της Θεσσαλίας, απαιτώντας την άμεση αδειοδότηση των ημιτελών έργων και εν συνεχεία την επανέναρξη των εργασιών στα εγκαταλειμμένα εργοτάξια. Κάτι τέτοιο όμως δεν παρατηρείται, τουλάχιστον σε βαθμό που να συνάδει με την σημασία των έργων αυτών για τη Θεσσαλία, σε συνδυασμό με την παρελκυστική τακτική των κυβερνώντων.

Κάποιες αξιοσημείωτες αποσπασματικές ανακοινώσεις των φορέων αυτών και των πολιτικών εκπροσώπων  καθώς και κάποιες εκδηλώσεις που διοργανώνονται δεν αλλάζουν την συνολική εικόνα. Πάντως οι εκλογές σε όλα τα επίπεδα πλησιάζουν. Και τότε ο καθένας θα οφείλει, σχετικά με τα έργα Άνω Αχελώου, να δώσει εξηγήσεις στον κόσμο για την χαμένη (κυριολεκτικά) πενταετία (2014-2019).

Και είναι βέβαιο ότι κανείς δεν θα μπορεί να ισχυρισθεί ότι η ευθύνη για την ακινησία που καταγράφεται ανήκει αποκλειστικά και μόνο στην Κυβέρνηση !

 

{1} Βίντεο :

- Πλημμύρα στον Αχελώο (2015) :

https://www.youtube.com/watch?v=WlGQuyGKPGQ

- Πλημμύρα στην Καρδίτσα (1994) :

https://www.youtube.com/watch?v=p6kLeauyA_Q

Σχετικά κείμενα στο ypethe.gr. :

- Τα φυσικά φαινόμενα ως άλλοθι στην πολιτική ανεπάρκεια

https://www.ypethe.gr/news/ta-fysika-fainomena-os-allothi-stin-politiki-...

- Η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης στον Δήμο Πύλης

https://www.ypethe.gr/news/i-katastasi-ektaktoy-anagkis-ston-dimo-pylis

- Νέα σχέδια αντιμετώπισης των πλημμυρών στη χώρα

https://www.ypethe.gr/news/nea-shedia-antimetopisis-ton-plimmyron-sti-hora

- ΑΝΩ ΑΧΕΛΩΟΣ : Πλημμυρίζει με νερά και «διαμαρτύρεται» για τις ξεχασμένες υποσχέσεις της κυβέρνησης.

https://www.ypethe.gr/opinion/ano-aheloos-plimmyrizei-me-nera-kai-diamar...

- Οι πλημμύρες πάντοτε θα υπάρχουν. Ας συνηθίσουμε με την ιδέα αυτή και ας επικεντρώσουμε στην αντιμετώπισή τους.

https://www.ypethe.gr/news/oi-plimmyres-pantote-tha-yparhoyn-synithisoym...

- Ακραία καιρικά φαινόμενα ή αδιαφορία και ανευθυνότητα ;

https://www.ypethe.gr/news/akraia-kairika-fainomena-i-adiaforia-kai-aney...

- Η τραγωδία της Δυτικής Αττικής

https://www.ypethe.gr/opinion/i-tragodia-tis-dytikis-attikis

- ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ : Μπορούμε να μετατρέψουμε την Απειλή σε Ευκαιρία ;

https://www.ypethe.gr/news/plimmyres-sti-thessalia-mporoyme-na-metatreps...

 

Φωτογραφίες: 
Κουμπουργιανίτης - Παραπόταμος Αχελώου
Σήραγγα Κουμπουργιανίτη (Παραπόταμος Αχελώου) πριν την εκβολή
Άνω Αχελώος - Φράγμα Συκιάς
Άνω Αχελώος - Φράγμα Συκιάς
Εργοτάξιο σήραγγας εκτροπής - Περιοχή Δρακότρυπα; Μουζακίου
Πηγή: 
https://www.ypethe.gr