ΑΦΙΕΡΩΜΑ - Γιώργος Χατζηλάκος : Ο οικολόγος, ο επιστήμονας, ο αγωνιστής

Πέρασαν 15 χρόνια που ο Γιώργος Χατζηλάκος έφυγε από τη ζωή, τον Ιανουάριο του 2003. Ο Γιώργος Χατζηλάκος υπήρξε μια προσωπικότητα με πολυεπίπεδο επιστημονικό έργο, με μεγάλη συνεισφορά στην εκπαίδευση, με έντονη κοινωνική και αγωνιστική παρουσία, με σημαντικό συγγραφικό έργο.

Πολλοί άνθρωποι της γενιάς του αλλά και αρκετοί νεώτεροι του, όπως και οι συντάκτες του σημερινού αφιερώματος που τον γνώρισαν και τον έζησαν από κοντά, διατηρούν πάντοτε εξαιρετικές αναμνήσεις από την συνεργασία μαζί του αλλά και θαυμασμό και σεβασμό για την προσωπικότητα και την δράση του.

Όμως τον Γιώργο Χατζηλάκο, εκτός από τα γενικότερα στοιχεία που αποτυπώνονται στo βιογραφικό του σημείωμα (δες το εδώ {1}), στις μαρτυρίες ανθρώπων που συνεργάστηκαν μαζί του και στα έργα του, τον σημάδεψαν δύο ιδιαίτερα προσωπικά χαρακτηριστικά : η ΑΝΙΔΙΟΤΕΛΕΙΑ και το ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ του χαρακτήρα του.

Όλα αυτά τα χρόνια που εργάστηκε είτε στον τομέα της Γεωργίας (άλλοτε ως γεωπόνος και άλλοτε ως καλλιεργητής), είτε στην εκπαίδευση, είτε στην κοινωνική του δράση, είχε ως γνώμονα την προκοπή των ανθρώπων του τόπου του, την προστασία του περιβάλλοντος και την διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, την πρόοδο της γεωργίας, την μετάδοση γνώσης και έμπνευσης στις νεότερες γενιές και ιδιαίτερα στους συνοδοιπόρους του στους αγώνες που συμμετείχε, και τέλος την ανάπτυξη έργων προόδου που η γενιά του «στερήθηκε» λόγω των συνθηκών (πόλεμοι, εμφύλιος κλπ).

Για έναν άνθρωπο σαν τον Γιώργο Χατζηλάκο τα όσα προαναφέραμε οπωσδήποτε είναι ελάχιστα.  Εάν όμως ο ίδιος, με τη σεμνότητα που τον χαρακτήριζε, μας «έβλεπε από καμμιά μεριά», θα είχε ήδη παρέμβει για να κάνει περικοπές !  Έτσι και εμείς, με σεβασμό στις αρχές και τις αξίες που πρέσβευε, θα επιχειρήσουμε στα επόμενα  χωριστά κεφάλαια, να αναφερθούμε  σε μερικά από τα έργα του αλλά και σε επιλεγμένα γεγονότα της ζωής του, κατά το δυνατόν συμβατά και με το αντικείμενο του ιστοτόπου μας.

Ήδη από την εισαγωγή στο αφιέρωμά μας ο αναγνώστης διαμορφώνει μια πρώτη εικόνα για τις αρχές με τις οποίες πορεύτηκε και το όραμα το οποίο υπηρέτησε ο Γιώργος Χατζηλάκος.  Εμείς θα επισημάνουμε πως στα βιβλία του, στις ομιλίες του σε συνέδρια και ημερίδες, στα άρθρα που δημοσίευσε, τα κείμενά του απέπνεαν την βαθιά γνώση της ιστορίας, από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους.  Επίσης ο Γιώργος Χατζηλάκος διέθετε άριστη γνώση των Ελλήνων κλασσικών και όχι μόνο. Οι γνώσεις του αυτές σε συνδυασμό με τη πραγματική αίσθηση της επιστημονικής δεοντολογίας που διέθετε, προσέδιδαν στις τοποθετήσεις του κύρος και προκαλούσαν τον σεβασμό.

Εκτιμήσαμε ότι ο καλύτερος τρόπος να παρουσιάσουμε το έργο του Γιώργου Χατζηλάκου και το όραμά του για τον τόπο μας είναι να «ακούσουμε» για αυτά από τον ίδιο τον Γιώργο Χατζηλάκο με αποσπάσματα από πάμπολλα γραπτά κείμενα που έχουμε στη διάθεσή μας.

[ Σημείωση : Το σύνολο των πηγών αυτών των αποσπασμάτων και πλήθος άλλων αρχείων (βιογραφικά στοιχεία, συγγραφικό έργο, εισηγήσεις, επιστολές, δημοσιεύματα κ.α.) παρατίθενται στον σύνδεσμο που ακολουθεί : 

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-diafora-arheia 

Ειδικά το βιβλίο «Η ΔΗΘΕΝ ΔΙΚΗ», 2002 μπορούν οι αναγνώστες να το αναζητήσουν σε διάφορες βιβλιοθήκες, ενδεικτικά αναφέρουμε εκείνη του ΓΕΩΤΕΕ/Κ.Ε ].

Η παράθεση των αποσπασμάτων ταξινομήθηκε σε επτά χωριστά κεφάλαια ώστε ο αναγνώστης να έχει τη δυνατότητα να προσεγγίσει το έργο του Γιώργου Χατζηλάκου ανάλογα με το γνωστικό αντικείμενο και τα ενδιαφέροντα του καθενός/μιας.

Αναλυτικά τα κεφάλαια (μαζί με τους σχετικούς συνδέσμους – links) είναι τα εξής :

Α. Οικολογία και «οικολόγοι

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-oikol...

Β. Το όραμα για τη Θεσσαλία, «η μάχη για το νερό» και η αγροτική ανάπτυξη

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-v-ora...

Γ. Ο Αχελώος και τα έργα στο άνω («θεσσαλικό») τμήμα του

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-g-o-a...

Δ. Η Κάρλα

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-d-i-k...

Ε. Στέλιος Μαγειρίας - Γ. Χατζηλάκος : Η κοινή πορεία και η "σύγκρουση" αρχών

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-e-ste...

ΣΤ. Οι παρατηρήσεις του Γ. Χατζηλάκου σε ιστορικό σύγγραμμα του Κώστα Καραμανλή

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-st-oi...

Ζ. Προσωπικές μαρτυρίες από συναδέλφους και συνοδοιπόρους του Γ. Χατζηλάκου

https://www.ypethe.gr/archive/afieroma-giorgos-hatzilakos-kefalaio-z-pro...

 

Επίλογος 

Ελπίζουμε ότι με το αφιέρωμα αυτό στον Γιώργο Χατζηλάκο επιτύχαμε να προσφέρουμε στους αναγνώστες - επισκέπτες του ιστοτόπου μας μια ολοκληρωμένη κατά το δυνατόν εικόνα της προσωπικότητας αλλά και της συνεισφοράς του σημαντικού αυτού διανοητή.

Πιστεύουμε πάντως ότι μέσα από την αναδρομή στο παρελθόν, που εκ των πραγμάτων έγινε με το αφιέρωμα αυτό, δίνεται δυνατότητα στον καθένα μας να συνειδητοποιήσει πολλές άλλες πλευρές της ιστορίας του τόπου μας και να βγάλει πολλά συμπεράσματα για την πορεία ανάπτυξης της περιοχής μας.

Για παράδειγμα πολλές φορές θεωρούμε ότι για να υπάρξει υγιής ανάπτυξη σε έναν τόπο το μέγιστο ή το μοναδικό πρόβλημα είναι η εξεύρεση πόρων χρηματοδότησης.  Αντίθετα ο Γ.Χ., «μιλώντας» μέσα από το αφιέρωμα, μας δείχνει πόσες άλλες δυσκολίες και εμπόδια παρεμβάλλονται έως ότου γίνουν κάποια βήματα σε έναν τομέα.  Αποδεικνύει ότι το «όραμα» αποτελεί κυρίαρχο παράγοντα επιτυχίας και προόδου και ότι για να γίνει το όραμα αυτό κτήμα της κοινωνίας, για να αποτελέσει βάση ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού και για να υλοποιηθεί σταδιακά από μεταγενέστερες γενιές, απαιτούνται συστηματικές προσπάθειες και αγώνες και φυσικά είναι αναγκαία η συνεισφορά φωτισμένων ανθρώπων, «στρατευμένων» στο στόχο αυτό.  Ο Γ.Χ. αποτελεί αναμφισβήτητα τυπική περίπτωση ενός τέτοιου ανθρώπου.

Επίσης, αναφερόμενοι και πάλι στην ανάπτυξη της Θεσσαλίας, ο Γ.Χ., με την ωριμότητα και την διορατικότητα που τον διέκρινε, έδινε το «μέτρο» του χρόνου και προσδιόριζε τα «όρια των ελπίδων» που μπορεί να καλλιεργούνται σε μια γενιά, ώστε αυτή να ωφεληθεί από τα «έργα» των προηγούμενων αλλά και οι ίδιοι να παραδώσουν το δικό τους «έργο» στους επόμενους.  Είχε απόλυτη αίσθηση ότι τα μεγάλα βήματα προόδου δεν γίνονται από την μια μέρα στην άλλη και εκτιμούσε βαθιά όσα η δική του γενιά βρήκε από τους προηγούμενους, ένιωθε υπερηφάνεια για αυτά που η δική του γενιά δημιούργησε για τους επόμενους και τέλος αισθάνονταν χρέος του να εμπνεύσει τους νεότερους ώστε και εκείνοι να γαλουχηθούν με παρόμοιες αντιλήψεις.

Και εάν ο Γ.Χ. βρίσκονταν σήμερα μαζί μας οπωσδήποτε θα είχε σταθεί μαχητικά απέναντι σε εκείνους που ως στόχο τους έχουν όχι μόνο να παρεμποδίζουν την ολοκλήρωση έργων αλλά, ανεύθυνα και απερίσκεπτα, να ζητούν εκ των υστέρων την εγκατάλειψη ακόμα και την καθαίρεση έργων επειδή δεν συμπίπτουν με τις δικές τους επιλογές.  Όμως από την άλλη μεριά ο Γ.Χ. θα είχε  αξιολογήσει με σωφροσύνη ότι δημιουργήθηκε στη Θεσσαλία από τότε που εκείνος «έφυγε» μακρυά μας, καθόλου δεν θα υποτιμούσε τα βήματα που έγιναν και είμαστε βέβαιοι ότι, με το γνωστό του πάθος, θα αποδοκίμαζε όσους, μπροστά στα εμπόδια και τις δυσκολίες, απογοητεύονται ή εγκαταλείπουν την προσπάθεια και τους αγώνες, στους οποίους εκείνος έδωσε τα χρόνια αυτά όλες του τις δυνάμεις.

Λάρισα Ιανουάριος 2018

Κώστας Γκούμας

Τάσος Μπαρμπούτης

 

{1} Βιογραφικό σημείωμα Γιώργου Χατζηλάκου :

https://www.ypethe.gr/sites/default/files/archivefiles/2018_01_30_viogra...

Φωτογραφίες: 
Γκούμας, Τζανακούλης, Γκολφινοπούλου, Παπακυρίτσης, Πατραμάνης, Χατζηλάκος, Πατάκης, Παπαστεργίου
Λαμπρούλης,Πατάκης, Μπαρμπούτης, Παπαστεργίου, Χατζηλάκος
Πηγή: 
https://www.ypethe.gr