Μια εκδήλωση για τι νέες τεχνολογίες στη Γεωργία από τον Σύλλογο Φίλων της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής – (Φάνης Γέμτος)*

Μέρος 1ο

Την Πέμπτη 22-5-25 πραγματοποιήθηκε στον χώρο εκδηλώσεων του Μουσείου Ελληνικού Σίτου, στις εγκαταστάσεις της Βιομηχανίας Ζυμαρικών Μέλισσας στη Λάρισα, εκδήλωση με θέμα τις νένες τεχνολογίες στη γεωργία.

Η εκδήλωση οργανώθηκε από τον Σύλλογο Φίλων της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, με τίτλο «Γεωργία Ακριβείας : Ευκαιρίες και Κίνδυνοι – Από την κυκλική οικονομία στην κερδοφορία». Σημειώνω ότι η «Μέλισσα» έχει αναπτύξει σημαντική συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή (ΑΓΣ) μέσω ενός προγράμματος με τίτλο «Ακαδημία Ελληνικού Σίτου» που περιελάβανε εκπαίδευση αγροτών και υποτροφίες για μαθητές και μαθήτριες να φοιτήσουν στην ΑΓΣ. Πολλοί αγρότες επωφελήθηκαν και εκπαιδεύτηκαν στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος. Η όλη δράση είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς έχει αρχίσει έστω και δειλά μια συζήτηση για οργάνωση εκπαίδευσης αγροτών και η δυνατότητα συνεργασίας αγροτών και μεταποιητικών επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ενδιαφέρον είναι ότι αποφασίστηκε να γίνει η εκδήλωση στη Θεσσαλία, την καρδιά της Ελληνικής Γεωργίας.

Η ΑΓΣ είναι ένα υπόδειγμα Γεωργικού Σχολείου που καλύπτει όλες της βαθμίδες της Δευτεροβάθμιας, αλλά και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Λειτουργούν Τεχνικό Λύκειο, ΙΕΚ και το Κολλέγιο Perrotis, που ανήκει στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η εκπαίδευση γίνεται μέσα στο αγρόκτημα της Σχολής στη Θεσσαλονίκη και οι απόφοιτοι αποκτούν σημαντικές δεξιότητες με την άμεση επαφή με τις καλλιέργειες και τις εκτροφές ζώων. Οι απόφοιτοι της Σχολής πρωτοστατούν σε νέες ιδέες οργάνωσης του πρωτογενούς τομέα της χώρας.

Οι δύο από τους ομιλητές αποτελούν ένα υπόδειγμα τέτοιων δράσεων όπως περιγράφω πιο κάτω.

Στην εκδήλωση έγιναν εισηγήσεις από τον ηγεσία του ΥΠΑΑΤ (ο γ.γ. κ Μπαγινέτας), δύο εισηγήσεις από αποφοίτους της ΑΓΣ επιτυχημένους αγρότες και από τον καθηγητή του Κολλεγίου Περρωτή Αθανάσιο (Σάκη) Γκέρτση.
Την εκδήλωση χαιρέτησε ο συντοπίτης μας υφυπουργός ΑΑΤ κ. Χρ. Κέλλας, που αναφέρθηκε στη σημασία των νέων τεχνολογιών στον πρωτογενή τομέα, αλλά και στις προσπάθειες του Υπουργείου να ενισχύσει του αγρότες. Ο γ.γ. του ΥΠΑΑΤ αναφέρθηκε στη σημασία της εφαρμογής της ΚΑΠ και της αξιοποίησης των επιδοτήσεων και ενισχύσεων για την Ελληνική Γεωργία. Έδωσε στοιχεία για ένα πρόγραμμα που προετοιμάζεται για να ενισχύσει την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Ο επόμενος ομιλητής ήταν ο Σάββας Καλατζίδης, απόφοιτος της Σχολής που ανακηρύχθηκε «Αγρότης της Χρονιάς» το 2024. Περιέγραψε την οργάνωση μιας ομάδας 7 παραγωγών στην περιοχή της Δράμας, που δημιούργησαν ένα αγρόκτημα με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 12.000 στρέμματα, 90% αρδευόμενά, 18 εργαζόμενοι, 14 γεωτρήσεις (με φωτοβολταϊκά), 8 φωτοβολταϊκά πάρκα, 9.000 τόνοι αποθηκευτική ικανότητα προϊόντων, 16 ελκυστήρες, 3 αλωνιστικές με διάφορες καλλιέργειες και σημαντικές εφαρμογές νέων τεχνολογιών που είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μια πρώτη εφαρμογή είναι η χρήση συστήματος κατεύθυνσης ή πλοήγησης της κίνησης των μηχανημάτων στο χωράφι. Βασικό στοιχείο για την ακρίβεια των κινήσεων και τη μείωση των επικαλύψεων στην εφαρμογή των διαφόρων εισροών, αλλά και μείωση των διαδρομών στο χωράφι.

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι η χρήση ελαστικών χαμηλής πίεσης που μειώνουν ουσιαστικά τη συμπίεση των εδαφών και την ολίσθηση των τροχών. Η συμπίεση των εδαφών είναι ένα σημαντικό στοιχείο που μειώνει τη γονιμότητα των εδαφών και προκαλείται από τη χρήση μηχανημάτων μεγάλου μεγέθους και βάρους. Είναι ένα στοιχείο που ελάχιστα συζητείται στη χώρα μας και δε γνωρίζω πόσο το γνωρίζουν και το συνειδητοποιούν οι αγρότες μας. Μια από τις εφαρμογές νέων τεχνολογιών είναι η χρήση τεχνολογίας απενεργοποίησης λειτουργίας τμημάτων των μηχανημάτων.

Για παράδειγμα, σε ένα ψεκαστικό ή μια σπαρτική ή έναν λιπασματοδιανομέα μπορούν να απενεργοποιούνται τμήματα του πλάτους εργασίας, οπότε να αποκλείεται η διπλή εφαρμογή ή η εφαρμογή εκτός χωραφιού με σημαντική μείωση των εφαρμοζόμενων εισροών. Σχετική εφαρμογή είναι και ο έλεγχος των ορίων του χωραφιού. Για παράδειγμα, με λειτουργία ενός λιπασματοδιανομέα με διανομή στα πεταχτά (π.χ. το γνωστό χωνί), όταν φτάσει στα όρια του χωραφιού, σταματά να διανέμει λίπασμα εκτός του χωραφιού. Και έτσι επιτυγχάνεται μείωση των απωλειών και της εισροής.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα εφαρμογή που περιέγραψε ήταν η χρήση LIDAR για έλεγχο λειτουργίας λιπασματοδιανομέων. Το LIDAR είναι ουσιαστικά ένα ραντάρ που μπορεί να δημιουργεί εικόνα της διανομής του λιπάσματος και επιτρέπει την ακριβέστερη εφαρμογή με έλεγχο της διανομής κατά τη λειτουργία στο χωράφι. Η χρήση μεταβλητής δόσης σποράς βελτιώνει την ομοιομορφία της φυτείας. Με βάση στοιχεία για το έδαφος και τα χαρακτηριστικά του μπορούν να δημιουργηθούν χάρτες που να επιτρέπουν να σπέρνονται διαφορετικές δόσεις σε διαφορετικά σημεία του χωραφιού. Π.χ. στα σημεία που δε φυτρώνουν καλά ή δεν έχουν καλή προετοιμασία της σποροκλίνης μπορούμε να εφαρμόσουμε περισσότερο σπόρο και να πετύχουμε μια πιο ομοιόμορφη φυτεία. Στο κλείσιμο της παρουσίασης έδωσε στοιχεία για τα επιτυγχανόμενα οφέλη από τις τεχνολογίες που εφάρμοσε.

Από το σύστημα ελέγχου πορείας επιτυγχάνεται 4% λιγότερος χρόνος εργασίας. Με τα ελαστικά χαμηλής πίεσης μειώνεται ο χρόνος οργώματος κατά 17% (μειώνεται η ολίσθηση) και 39% λιγότερη συμπίεση. Με τις τεχνολογίες ελέγχου τμημάτων των μηχανημάτων και του ελέγχου των ορίων του χωραφιού επιτυγχάνεται ομοιόμορφη φυτεία και περιορισμός απωλειών. Με το LIDAR και τη διαφοροποίηση της δόσης σπόρου επιτυγχάνονται πιο ομοιόμορφες φυτείες και καλύτερη ποιότητα προϊόντος. Κλείνοντας την ομιλία αναφέρθηκε στο κόστος του απαιτούμενου εξοπλισμού και στη δυνατότητα απόσβεσης.

Το υψηλότερο κόστος έχει το σύστημα διαφοροποίησης της δόσης σποράς, που είναι και το δυσκολότερο να αποσβεστεί.

Σημειώστε τις δυνατότητες που έχουν σχήματα ομάδων παραγωγών να προωθήσουν νέες τεχνολογίες που έχουν κόστος και θα ήταν δύσκολο να υιοθετηθούν και υλοποιηθούν από μεμονωμένους αγρότες με μικρά αγροκτήματα.
Θα συνεχίσω στο επόμενο.

*Φάνης Γέμτος, γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, μέλος της Ε.Δ.Υ.ΘΕ.

ΠΗΓΗ : ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας